΄Αγιον ΄Ορος καί Κόσμος, ή Η Προσευχή του Μοναχού

Αγιορείτου Ιερομονάχου πατρός Μαξίμου, του Γέροντος Ιωσήφ,

διάλεξη εις Μπολόνια Ιταλίας τήν 20ήν Οκτ. 2006, δημοσιευθείσα

ελληνιστί εις www.maximosathos.com καί ιταλιστί εις www.ortodoxia.it

Αγαπητοί εν Χριστώ πατέρες καί αδελφοί,

Αυτός πού ενώπιόν σας ομιλεί έρχεται από τό ΄Αγιον Όρος ΄Αθως, πού βρίσκεται στήν κεντρική Μακεδονία. Καί είναι καλεσμένος εδώ από τούς ορθοδόξους Χριστιανούς της Bologna, γιά νά μιλήσει πρός εσάς -καί όποιον ενδιαφέρεται- γιά τήν πίστη, τή ζωή, τήν προσευχή του Μοναχού καί γιά τήν προσφορά του στόν σύγχρονο κόσμο. ΄Οπως είναι φυσικό, θά σας μιλήσω ως ορθόδοξος Χριστιανός καί Αγιορείτης Μοναχός, καί όχι ως Ιταλός Ρωμαιοκαθολικός. Κατ΄ αυτό τόν τρόπο θά μπορέσει νά καταλάβει κανείς, τί τό διαφορετικό, τί τό ιδιαίτερο προσφέρει καί προτείνει η Ορθοδοξία στή σημερινή κοινωνία. Θεωρώ απαραίτητο νά σημειώσω ότι, όταν μιλάω σέ δεύτερο πρόσωπο (μέ τό εσείς), δέν εννοώ όλους εσάς πού μέ ακούτε, αλλά όποιον ενδιαφέρεται. Καί όταν μιλάω στό πρώτο πρόσωπο (μέ τό εγώ), δέν εννοώ τόσο τόν ομιλούντα, όσο όλους τούς Αγιορείτες Πατέρες.

Σήμερα καλούμαι νά μιλήσω γιά τό τί επιδιώκει ο Μοναχός πού ασκείται στό ΄Αγιον ΄Ορος, άν ενδιαφέρεται μόνο γιά τόν εαυτό του, άν συμπαραστέκεται σέ άλλους, καί πώς μπορεί νά βοηθήσει τόν κόσμο. Θά σας μιλήσω γιά τήν άνωθεν κλίση καί κλήση ενός νέου. Συνήθως οι νέοι είναι πού, όσο αγνοούν τήν αμαρτία καί μένουν απερίσπαστοι από κοσμικές φροντίδες, έχουν πνευματικές ευαισθησίες, νοιάζονται γιά τή σωτηρία της ψυχής τους, αλλά καί ενδιαφέρονται γιά τή σωτηρία όλου του κόσμου.

Στήν παιδική μας ηλικία οι μεγαλύτεροι μας έλεγαν διάφορα αθώα αστεία (ανέκδοτα). Μεταξύ άλλων έλεγαν καί τό εξής. ΄Ενας γραμματισμένος μπήκε μιά φορά σέ μία βάρκα γιά μία βόλτα. Ρωτάει τόν Βαρκάρη, έχεις διαβάσει ΄Ομηρο; ΄Οχι, απαντά ο άλλος. –΄Εχασες τή μισή σου ζωή! ξαναλέει ο γραμματισμένος. Σέ λίγο ξαναρωτάει: Ξέρεις γραμματική; ΄Οχι, απαντά ο Βαρκάρης. –΄Εχασες καί τήν άλλη μισή σου ζωή, του λέει ο πρώτος. ΄Ομως ξαφνικά φύσηξε αέρας δυνατός, σηκώθηκαν τά κύματα καί αναποδογύρισε η βάρκα, οπότε αυτοί οι δυό βρέθηκαν στή θάλασσα καί ρωτάει τότε ο Βαρκάρης: ξέρετε κολύμπι; -΄Οχι, απαντά ο άλλος. –Τότε κύριε, χάσατε όλη σας τή ζωή, δυστυχώς.

Κι εγώ πού ήρθα σήμερα μπροστά σας, ήρθα όχι τόσο γιά νά αυξήσω τίς γνώσεις σας, ή νά σας πω τί χάνετε, αλλά κυρίως ήρθα γιά νά σας πω, τί χάνει ο κόσμος, αν δέν πιστέψει καί δέν υπακούσει στόν Θεό, αν δέν αγαπήσει καί δέν προσευχηθεί στόν Χριστό, αν δέν κατοικήσει στό μυαλό καί τήν καρδιά του η θεία ευλογία. ΄Οχι μόνο χάνει κάτι τό σπουδαίο, αλλά, τό σημαντικώτερο, χάνει τήν αιώνια Ζωή καί σωτηρία, τήν αιώνια ευτυχία καί όλο τόν Παράδεισο. Κι εκείνος πού χάνει τόν Παράδεισο, δέν νομίζω ότι είναι ανάγκη νά σας πω εγώ πού πάει, όταν ξέρουμε καλά ότι στήν άλλη Ζωή, ή μέ τόν Χριστό καί τήν Παναγιά θά είμαστε ή μέ τόν διάβολο, ή μέ τό Φως ή μέ τό σκοτάδι. Δέν υπάρχει κάποια τρίτη διέξοδος. Αλλά καί σ΄ αυτή τή ζωή, όποιος δέν αγωνίζεται νά είναι μέ τόν Χριστό, τά μέσα του καί τά γύρω του είναι σάν μία κόλαση.

* * * * *

Στήν εποχή μας είναι πολλοί εκείνοι πού έχουνε χάσει τήν πνευματική τους πυξίδα. Νιώθουν ελεύθεροι νά πλέουν στόν ωκεανό της ζωής, έχουν ξεκινήσει από κάποιους γονείς, αλλά δέν έχουνε στόχους ξεκάθαρους καί σαφείς. Αφήνουν τή ζωή τους νά κυλίσει όπως τύχει. Αφήνονται νά βολοδέρνουν πότε από πολιτικά ενδιαφέροντα καί κόμματα, πότε από περίεργες θρησκευτικές πλάνες, πότε από τά διάφορα παρουσιαζόμενα στήν τηλεόραση, η οποία καθηλώνει τόν θεατή της σέ μία ψυχοφθόρα παθητική απραξία. Καί αυτά ανάμεσα σέ μία ομιχλώδη καθημερινότητα ρουτίνας: δουλειά βαρετή, οικογένεια υπό διάλυση, αργολογίες καί κουτσομπολιά ατέλειωτα.

Στούς πιό πολλούς απουσιάζει παντελώς τό νά φιλοσοφούνε τά της ζωής καί η μαθήτευση σέ φιλοσόφους ζωντανούς. Δέν υπάρχει κάποιο ενδιαφέρον γιά τό πώς θά προστατέψουν τήν ψυχική τους υγεία, καί γιά τό πώς θά προετοιμάσουν τήν μεταθανάτια κατοικία τους. Δέν θαυμάζουν ούτε ζηλεύουν κάποια πρότυπα διαχρονικής αξίας. Λίγους μόνο ενδιαφέρει, τό αν υπάρχει Θεός καί κοινωνία μέ τόν ΄Υψιστο, τό αν υπάρχει αιώνια μακαριότητα καί κόλαση, τό αν η χριστιανική πίστη δέν είναι αδιάφορες φιλοσοφικές ιδέες, αλλά ζωογόνες καί κινητήριες πεποιθήσεις, πού θερμαίνουν καί νοηματίζουν τήν επίγεια ζωή.

Καί, αν σήμερα οι πολλοί προτιμούν νά βολεύονται στίς διάφορες ανέσεις της εποχής καί στίς κοινωνικές χαρές, όμως δέν θά ξεφύγουν τήν αρρώστια, τόν θάνατο των δικών τους καί των ίδιων, τήν αιώνια καταδίκη στήν ατέλειωτη κόλαση. Τό μόνο πού θά τούς γλυτώσει, έστω καί στό «παρά πέντε», είναι ο θαυμασμός των Αγίων, η μελέτη του βίου τους, η υπακοή στή διδασκαλία τους, στό Ευαγγέλιο καί τόν Απόστολο, η θερμή πίστη στόν Χριστό καί η μετά δακρύων εκζήτηση του θείου ελέους. Αλλά όσο πιό νωρίς ορθοποδήσει, τόσο καλύτερα γιά τήν ψυχοσωματική του υγεία καί γιά τήν αιώνια σωτηρία του.

Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει πολλά νά διδαχθεί από πρόσωπα ιστορικά πού ξεχώρισαν γιά κάποιες αρετές τους, καί ιδίως από τούς Αγίους της Εκκλησίας μας, πού θυσίασαν κάθε προσωπική τους καλοπέραση στό βωμό της αληθινής τους πίστεως, καί -εξ αιτίας αυτής- στό βωμό της κοινωνικής προσφοράς, γιά νά λιγοστέψει η αδικία καί ο πόνος, καί γιά νά βρουν τήν αιώνια σωτηρία όσο τό δυνατόν περισσότεροι συνάνθρωποι. Αλλά, γιά νά βγουν σέ έναν τόσο μεγάλο αγώνα μέσα στίς πολλές αντίξοες συνθήκες της εποχής μας, έπρεπε προηγουμένως νά «βάλουν σέ σειρά» κατά Θεόν τόν εαυτό τους. Καί τό πέτυχαν αυτό, όχι μέσω της θεωρητικής πίστεως, αλλά μέσα από τήν ασκητική καί λατρευτική ζωή επί μεγάλο χρονικό διάστημα, ή καί εφ΄ όρου ζωής, ανάλογα μέ τόν χαρακτήρα τους καί τά χαρίσματά τους.

Τό ΄Αγιον ΄Ορος, τά ορθόδοξα Μοναστήρια, η αληθινή πίστη συνδυασμένη μέ τήν μοναχική άσκηση καί τή λατρεία του μοναδικού Θεού είναι τά εργαστήρια κατασκευής Αγίων, πού μέ ανδρεία πνευματική αγωνίζονται γιά νά σώσουν εαυτούς καί αλλήλους. Κι εμείς πού ερχόμαστε από τό ΄Αγιον ΄Ορος, τό οποίον υπάρχει ακόμα καί αναδεικνύει σύγχρονους Αγίους, ευχόμαστε σέ σας πού μας βλέπετε καί ακούτε, τή θεία φώτιση, γιά νά πορευθήτε στήν οδό της αιώνιας σωτηρίας, σύμφωνα μέ τή διδασκαλία καί τό παράδειγμα όλων των Αγίων, της θριαμβευούσης αλλά καί της στρατευομένης Εκκλησίας μας.

* * * * *

Η βάση των όσων εκθέτουμε στήν àγάπη σας είναι τό ότι από τή μιά υπάρχει Θεός παντοδύναμος, δημιουργός των πάντων καί φιλάνθρωπος Πατέρας· καί από τήν άλλη υπάρχει η ανθρώπινη ζωή μέ ημερομηνία λήξεως, αλλά μέ ψυχή αθάνατη, τήν οποία θά υποδεχθεί ο αιώνιος Παράδεισος ή η ατελείωτη τιμωρία μακριά από τήν θεϊκή μακαριότητα. Η πραγματικότητα αυτή υποχρεώνει τόν μέν ουράνιο Πατέρα νά μας ανοίγει δρόμους αιώνιας σωτηρίας, τά δb παιδιά Του νά αποδέχονται τήν πρόσκληση του Θεού. Δέν υπάρχει εξαίρεση σ΄ αυτόν τόν κανόνα, καθώς μας βεβαιώνει καί ο Απόστολος λέγοντας, ότι ο Θεός «πάντας θέλει σωθήναι καί εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν» (Β΄Τιμ.β΄25).

Αν αυτά δέν ήσαν μία αληθινή πραγματικότητα, ούτε ο Χριστός θά γινόταν άνθρωπος πού σταυρώθηκε καί αναστήθηκε γιά τή σωτηρία μας, ούτε θά οργάνωνε ο Θεός τόν εκλεκτό Του λαό μέσω της Εκκλησίας πού είναι η μοναδική οδός σωτηρίας, ούτε θά έστελνε τούς Αποστόλους σέ όλο τόν κόσμο γιά νά μας διδάξουν τήν μεγάλη Αλήθεια καί τό σωτήριο Ευαγγέλιο, ούτε θά καλούσε όλους τούς ανθρώπους στήν αιώνια σωτηρία μέ γενικές, αλλά καί μέ ατομικές προσκλήσεις κάθε φορά πού έπρεπε κάποιοι νά συνεργασθούν σ αυτό τό θεϊκό σχέδιο αιώνιας σωτηρίας όλων των ανθρώπων.

΄Οποιος κάνει τό λάθος νά απορρίψει τήν πρόσκληση του Θεού, τό μετανιώνει πικρά, αλλά όταν είναι πολύ αργά πιά. ΄Η μέ τόν Θεό θά είμαστε, ή μέ τόν διάβολο· ή μέ τό φως ή μέ τό σκοτάδι. Δέν υπάρχει τρίτη λύση. Μόνο κατά τή διάρκεια της επίγειας ζωής μας είμαστε ελεύθεροι νά διαλέξουμε έναν από τούς δύο δρόμους πρός τήν αιωνιότητα. Αλλά καί δέν μας επιτρέπεται ν αφήνουμε νά περάσει μιά ολόκληρη ζωή, χωρίς κάποτε νά κάνουμε τίς επιλογές μας.

Θεωρούμε χρήσιμο νά αναφέρουμε εδώ έναν χαιρετισμό, πού μας ζητήθηκε από φίλους των Αθηνών, πρός τούς αναγνώστες της ιστοσελίδας τους στό internet, όπου τά λέμε όλα περιληπτικά.

Αγαπητοί μου εν Χριστώ αδελφοί, Από τήν ακρόπολη της Ορθοδοξίας, τό ΄Αγιον ΄Ορος, σας ευχόμαστε, ο Χριστός καί η Παναγιά νά προστατεύει καί ευλογεί καί σας καί τούς δικούς σας καί όλους τούς καλοπροαίρετους ανθρώπους όλης της γης. Καί νά σας φωτίζει νά φροντίζετε καθημερινά γιά τήν αιώνια σωτηρία σας μέσω της αγιώτατης ορθόδοξης Εκκλησίας μας.

Η Εκκλησία μας προσφέρει τά άγια Μυστήρια καί τήν αγάπη μεταξύ των αδελφών, η οποία αγάπη μας παρηγορεί, ενθαρρύνει καί μας ανεβάζει στά ουράνια. Μέ τήν μεγάλη, τήν ολόψυχη αγάπη μας πρός τόν αληθινό Θεό καί πρός τούς συνανθρώπους μας, μέσω της θερμής προσευχής, του πνευματικού αγώνα γιά τήν αρετή καί της εν μετανοία ταπεινοφροσύνης· μέσω αυτών των τρόπων ανταποκρινόμαστε στή μεγάλη ευλογία του ουράνιου Πατέρα μας, νά ζούμε μέσα στήν Ορθοδοξία καί στήν αγαπημένη μας Ελλάδα. Αυτά αποτελούν τό τέλειο περιβάλλον, γιά νά γευόμαστε καθημερινά τίς ουράνιες ευλογίες του Πάνσοφου καί Παντοδύναμου. [ΠΑΡΕΝΘΕΣΗ: Είναι ευλογία γιά μένα, τό ότι ζω στό ΄Αγιον ΄Ορος. Είναι ευλογία γιά τόν κάθε πιστό οπουδήποτε στή γη, νά ζει μέ κέντρο ζωής τόν Ναό της περιοχής του καί τό προσευχητάρι του σπιτιού του, αλλά καί συχνά νά επισκέπτεται πνευματικούς ανθρώπους, από τούς οποίους νά ζητά λόγον σωτηρίας καί νά προσεύχεται μαζί τους].

΄Ολα αυτά είναι η υποδομή, γιά νά αισθανόμαστε ευτυχείς, κάτω από τή σκέπη του Θεού, καί μέ χαρά νά σηκώνουμε τόν προσωπικό μας σταυρό στή διάρκεια της πρόσκαιρης επίγειας ζωής μας, ελπίζοντας αλλά καί βιώνοντας ουράνιες καταστάσεις. Γιά τόν καλό Χριστιανό η αιώνια ζωή δέν αρχίζει από τόν θάνατο του σώματος, αλλά αρχίζει από τήν ώρα πού βαπτιζόμαστε, ή -κατ οικονομίαν- από τήν ώρα πού μετανοούμε γιά τά περασμένα καί αποφασίζουμε νά àγωνισθούμε πνευματικά μέ ανδρεία ως στρατιώτες του Αρχηγού μας, του Χριστού (Β΄Τιμ.β΄4· Εβρ.β΄10).

* * * * *

ΚΛΗΣΗ ΑΒΡΑΑΜ, ΠΑΥΛΟΥ, ΚΟΡΝΗΛΙΟΥ: Ο Παντογνώστης Θεός καί στοργικός Πατέρας όλων των ανθρώπων εκάλεσε τόν δούλο του Αβραάμ, «έξελθε εκ της συγγενείας σου, καί δεύρο εις γήν ήν άν σοι δείξω» (Γεν.ιβ΄1). Καί του συνέστησε, «ευαρέστει ενώπιον εμού καί γίνου άμεμπτος» (Γεν.ιζ΄1). Καί, εφόσον υπάκουσε, του υποσχέθηκε ότι θά γινόταν πατέρας πολυπληθούς λαού.

Η πίστη, η υπακοή καί η αρετή του Αβραάμ είχαν ως αποτέλεσμα τήν ευλογία του Θεού πρός τόν ίδιο πρωτίστως, αλλά καί νά γίνει πατέρας του τέως εκλεκτού λαού του Θεού. Καί τό αποκορύφωμα τÉς θείας ευλογίας ήταν νά έρθει στή γή μέσα από τόν πρώην εκλεκτό λαό η Παναγία Θεοτόκος καί ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Από κεί καί πέρα όμως εκλεκτός πλέον λαός του Θεού είναι μόνο οι κατά πνεύμα απόγονοι του Αβραάμ. Αυτοί δηλαδή πού πιστεύουνε στόν Υιό του Θεού, ο Οποίος ήρθε στή γή γιά νά ανοίξει τό δρόμο της αιώνιας σωτηρίας σέ όλους τούς ανθρώπους. Ενώ ο τέως εκλεκτός λαός περιμένει ακόμα τόν Μεσσία του, ο οποίος θά είναι ο Αντίχριστος δυστυχώς.

Ως παντογνώστης, ο Κύριος καί Θεός μας, προγνωρίζει τήν στάση πού θά κρατήσουν αυτοί τούς οποίους προσκαλεί γιά μία ειδική αποστολή μέσα στήν Εκκλησία. Γι αυτό καί κάλεσε στήν οδό της σωτηρίας τόν άγιο Απόστολο Παύλο κατά έναν διαφορετικό τρόπο, από αυτόν πού κάλεσε τούς Δώδεκα Αποστόλους. Καί τόν κάλεσε μάλιστα τήν ώρα πού μέ μεγάλη μανία καταδίωκε τούς Χριστιανούς. ΄Ομως δέν έφτανε αυτή η αρχική πρόσκληση, όταν μέ μεγάλο θυμό έτρεχε εναντίον των Χριστιανών της Δαμασκού. Αλλά υπέδειξε στόν Ανανία πώς νά προετοιμάσει τήν μεταστροφή του Σαύλου διά της εγκάρδιας υποδοχής του, διά της επαναφοράς της οράσεώς του, διά του Βαπτίσματος, διά της προετοιμασίας (διά 14 ετών :Γαλ.β΄1) γιά τήν νέα αποστολή στήν τότε κοινωνία καί διά της ενσωματώσεώς του στόν κύκλο των αγίων Αποστόλων. Δηλαδή ο Θεός φώτισε τόν Ανανία, πώς νά εντάξει τόν Παύλο μέσα στήν Εκκλησία, έξω από τήν οποία δέν υπάρχει σωτηρία, κατά τούς άγιους Πατέρες.

Είναι επίσης πολύ χαρακτηριστική η περίπτωση του Εκατοντάρχου Κορνηλίου, πού ανεφέρεται στό δέκατο κεφάλαιο του βιβλίου Πράξεις των Αποστόλων. Ο ειδωλολάτρης αξιωματούχος παρακαλούσε τόν Θεό μέ θερμές καθημερινές προσευχές, μέ νηστείες κι ελεημοσύνες, νά του αποκαλύψει τήν αλήθεια. Καί ο ουράνιος Πατέρας δέν περιφρόνησε τίς ολόψυχες ικεσίες μιας ειλικρινούς καρδιάς. Του έστειλε τόν ΄Αγγελο γιά νά του πει ότι ο Θεός άκουσε τίς προσευχές του καί ευχαρίστως θά τόν κάνει παιδί του, αν προηγουμένως καλέσει τόν Απόστολο Πέτρο, πού βρισκόταν σέ κοντινή πόλη, καί απ αυτόν νά μάθει τήν αλήθεια καί νά βαπτισθεί. Ο Κορνήλιος μέ πολλή προθυμία καί σεβασμό καλοδέχτηκε τόν ΄Αγιο Πέτρο καί υπάκουσε στή θεία προτροπή. Δηλαδή διά του Πέτρου καί του Βαπτίσματος εντάχθηκε στήν Εκκλησία, διότι δέν ήταν αρκετή γιά τή σωτηρία του η αρχική εμφάνιση του Αγγέλου.

Καί πολλές άλλες φορές ο πάνσοφος Θεός μέ διάφορους θαυμαστούς τρόπους έχει καλέσει πάρα πολλούς ανθρώπους στήν οδό της ουράνιας σωτηρίας. Κάλεσε τούς ΄Αγιους Μάρτυρες του αίματος, κάλεσε τούς Οσίους Μάρτυρες της συνειδήσεως, δηλαδή τό μεγάλο πλήθος των Ασκητών, όλους τούς Αγίους, αλλά καί πάρα πολλούς Αγιορείτες σέ όλη τή διάρκεια της υπερχιλιετούς ιστορίας της Αθωνικής Πολιτείας. Καί σήμερα ακόμη ο ουράνιος Πατέρας μας έχει καλέσει στό ΄Αγιον ΄Ορος μέ ατομικές προσκλήσεις κατά διαφόρους τρόπους παραπάνω από 2.000 Μοναχούς νά απαρνηθούν τά εγκόσμια, νά παρακαλούν καθημερινά «Πάτερ ημών … ελθέτω η Βασιλεία σου», νά λατρεύουν τόν ΄Υψιστο μέ νυχθήμερες Ακολουθίες, νά προσεύχονται αδιαλείπτως υπέρ εαυτών καί υπέρ της σωτηρίας όλου του κόσμου. Είναι ακόμη αξιοσημείωτο ότι κοντά σέ όλες τίς πόλεις της Ελλάδος υπάρχουν γυναικεία Μοναστήρια, τά οποία καλοδέχονται καί οικονομούν πνευματικά τούς ευλαβείς προσκυνητάς.

* * * * *

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΖΩΗ: Οι περισσότεροι από τούς σημερινούς Αγιορείτες Μοναχούς είναι νέοι καί μορφωμένοι. Απαρνούνται τόν μάταιο κόσμο καί όλα όσα τούς εμποδίζουνε στήν κατόρθωση της αρετής, μέ επίγνωση αναζητούν τόν Θεό καί τή βίωση μυστικών θείων εμπειριών, βι-άζοντας εαυτούς βιάζονται νά ζήσουν τόν Χριστό καί τή Βασιλεία Του επί της γης. Υπόσχονται παρθενία καί αγωνίζονται γιά τήν κάθαρση της ψυχής τους, γιά νά γευθούν τή θεία χάρη. Καθώς τό λέει καί ο μακαρισμός: «μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τόν Θεόν όψονται» (Ματθ. ε΄8). Τήν κάθαρση ακολουθεί ο αγιασμός, ο φωτισμός, η θέωση. Οι μοναχοί είναι φιλόπονοι καί εργατικοί. Διά των διακονημάτων καί των άλλων εργασιών μέσα στά πλαίσια της υπακοής υπηρετούν τούς αδελφούς, μέ πνεύμα ανιδιοτελείας καί ακτημοσύνης, γιά νά υμνούν καί νά παρακαλούν τόν Θεό απερίσπαστοι από μέριμνες κοσμικές.

Διακονούν τούς αδελφούς καί τούς προσκυνητάς τÉς Μονής καί μέ προθυμία εκφράζουν καί έτσι τήν πρός πάντας αγάπη τους. Σύμφωνα καί μέ τόν λόγο του Κυρίου μας: «εν τούτω γνώσονται πάντες ότι εμοί μαθηταί εστέ, εάν αγάπην έχητε εν αλλήλοις» (Ιωάν.ιγ΄35). Διότι δέν είναι δυνατόν νά ισχυρίζεται κανείς ότι αγαπά τόν Θεόν, εάν δέν αγαπά συγχρόνως καί τούς αδελφούς του, σύμφωνα μέ τόν ΄Αγιο της αγάπης (Α΄ Ιω.δ΄20). Διά της αγάπης πρός τόν πλησίον επιτυγχάνεται η σωτηρία του Χριστιανού, σύμφωνα μέ τούς Μεγάλους Πατέρες του ασκητισμού καί μέ τόν λόγο του Κυρίου, ότι οι δύο μεγάλες εντολές Του, από τίς οποίες εξαρτώνται όλες οι άλλες, είναι η αγάπη πρός τόν Θεό, αλλά καί πρός τόν συνάνθρωπο (Ματθ.κβ΄40).

Μέσα στή διάρκεια ενός 24ώρου, εκτός από τήν τουλάχιστον 5ωρη κοινή λατρεία του Θεού, τήν ατομική προσευχή, τήν πνευματική μελέτη, τήν ετοιμασία φαγητού, τήν τάξη καί καθαριότητα της τράπεζας (= εστιατορίου) καί των άλλων χώρων της Μονής, οι Μοναχοί απασχολούνται στό αρτοποιείο, στήν δενδροκαλλιέργεια καί τόν λαχανόκηπο, στήν αγιογραφία, τήν ξυλογλυπτική, τήν κατασκευή μοσχοθυμιάματος, στήν καλλιγραφία, τή συντήρηση παλαιών βιβλίων καί χειρογράφων κωδίκων, στό γηροκομείο, τό ραφείο, τό ξυλουργείο, τό σιδηρουργείο, ή ως ξυλοκόποι, κτίστες, ή ψαράδες. Μάλιστα κατά τήν διάρκεια των Ακολουθιών, εκτός από τίς αιτήσεις υπέρ των απανταχού της γης ορθοδόξων καί της σωτηρίας όλων των ανθρώπων, παρακαλούμε καί «υπέρ των εν ταις διακονίαις όντων». Τό οποίο σημαίνει ότι, εφόσον συμβαίνει στά Μοναστήρια, πολύ περισσότερο επιβάλλεται νά ευχόμαστε στούς Ναούς υπέρ όσων η εργασία τους τούς αναγκάζει νά απουσιάζουν από τήν κοινή λατρεία.

Μέσα στή φιλοξενία καί τήν εξομολόγηση των προσκυνητών (ας σημειωθεί ότι οι επισκέπτες του Αγίου Όρους ξεπερνούν τούς 300 καθημερινά), θά πρέπει νά συμπεριληφθεί καί η απασχόληση στήν αλληλογραφία καί τήν τηλεφωνική επικοινωνία μέ Χριστιανούς από όλα τά μέρη της οικουμένης, καί η ιεραποστολική επίσκεψη ευλαβών πιστών ή Ορθοδόξων Κοινοτήτων σέ κοντινές ή μακρυνές αποστάσεις, τό κήρυγμα, οι διαλέξεις, η εξομολόγηση, οι πνευματικές συμβουλές πρός όλους τούς ομοπίστους όλης της γης. Αλλά εκτός από τίς ιεραποστολές πρός τούς ανθρώπους όλων των χρωμάτων, ας μή παραλείψουμε νά αναφέρουμε τή συγγραφή πνευματικών βιβλίων, τήν υμνογραφία καί τήν εκκλησιαστική μουσική.

Τό ΄Αγιον ΄Ορος ΄Αθως έχει ύψος 2.033 μέτρα. Στήν κορυφή του είναι χτισμένο ένα εκκλησάκι αφιερωμένο στήν Μεταμόρφωση του Κυρίου. Τό ιστορικό του θαυμαστού αυτού γεγονότος αναφέρεται στά συνοπτικά Ευαγγέλια (Ματθ.ιζ΄2). Καλούνται δε όλοι οι Χριστιανοί νά μεταμορφωθούν εν Χριστώ, αποβάλλοντας τόν παλαιόν άνθρωπο καί ενδυόμενοι τόν Χριστόν (Εφεσ.δ΄24). Η θέα του ακτίστου φωτός στό Θαβώρειον όρος είναι η μυστική εμπειρία πού επιθυμούν καί επιδιώκουν όλοι οι αγωνιζόμενοι Μοναχοί, αλλά καί τό βασικό επιχείρημα του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά κατά τίς ησυχαστικές έριδες, ο οποίος υποστήριζε ότι ο «καθαρός τη καρδία» πιστός έχει τήν δυνατότητα νά ιδεί τό θείον «άκτιστο φως».

Τά περισσότερα από τά 20 μεγάλα Μοναστήρια του Αγίου ΄Ορους είναι παραλιακά. 10 βρίσκονται πρός τήν ανατολική καί 10 πρός τήν δυτική του πλευρά. Η χερσόνησος του Αγίου ΄Ορους είναι η πιό ανατολική χερσόνησος της Χαλκιδικής κοντά στή Θεσσαλονίκη. Στίς 20 περιοχές των μεγάλων Μοναστηριών ευρίσκονται οι 13 Σκήτες καί περί τά 300 μικρά μοναστηράκια, πού ονομάζονται Κελλιά.

Κάθε νέος πού αισθάνεται μέσα του τήν κλίση γιά τόν Μοναχισμό, είναι στήν αρχή ελεύθερος νά επισκεφθεί οποιοδήποτε μεγάλο ή μικρό Μοναστήρι καί νά ζητήσει φιλοξενία, γιά νά διαλέξει τόν τόπο καί τά πρόσωπα πού θά τόν αναπαύσουν καί θά τόν διευκολύνουνε στήν μοναχική ζωή. Μπορεί επί ένα μέχρι τρία χρόνια νά παραμείνει ως δόκιμος μοναχός· δηλαδή νά δοκιμάσει, αλλά κυρίως νά δοκιμασθεί, γιά τό κατά πόσον είναι δυνατή η συμβίωσή του μέ τόν Γέροντα καί τούς άλλους αδελφούς, έτσι ώστε νά υπάρχει ειρήνη, σεβασμός καί συνεργασία κατά τήν καθημερινή ζωή, γιά νά μπορούν νά αγωνίζονται καί νά προσεύχονται ειρηνικά. ΄Ομως μετά τήν αίσια παρέλευση του χρόνου της δοκιμής καί τήν ρασοευχή, καί ιδίως μετά τίς υποσχέσεις του περί ισοβίου παρθενίας, ακτημοσύνης καί υπακοής κατά τήν Ακολουθία του Μεγάλου καί Αγγελικού Σχήματος, δεσμεύεται καί οφείλει νά κάνει υπομονή σέ όλη του τή ζωή.

Στούς Αγιορείτες νέους συνιστάται επίσης ότι, σέ περίπτωση εξαιρετικών δυσκολιών, νά κάμνουν υπομονή όσο τό δυνατόν επί περισσότερον χρόνο, ή εφ όρου ζωής του Γέροντα, ή τουλάχιστον νά μήν εγκαταλείψουν τό ΄Αγιον ΄Ορος. Εκτός αν πρόκειται κάποιος μέ τήν ευλογία του Γέροντά του νά αναλάβει ένα εκκλησιαστικό διακόνημα ως προστατευόμενος κάποιου Μητροπολίτου. Συνήθως θεωρείται καλή περίπτωση, αν ένας Μοναχός μπορέσει νά κάνει ισόβια υπομονή στή Μονή της μετανοίας του· εκεί δηλαδή πού έδωσε τίς αναφερθείσες μοναχικές υποσχέσεις του. Επίσης καλή περίπτωση θεωρείται, όταν ένας Μοναχός ζητήσει καί λάβει τήν ευλογία του Γέροντά του, γιά νά αγωνισθεί αποτελεσματικώτερα επιλέγοντας τήν περισσότερο ησυχαστική ζωή σέ ένα από τά εντός του Αγίου ΄Ορους μοναστηράκια, δηλαδή σέ Σκήτη ή Κελλί.

Ο Ηγούμενος της κάθε Μονής είναι ο Γέροντας καί πνευματικός Πατέρας των περί αυτόν αδελφών, ο οποίος μεριμνά γιά τήν επιβίωση καί γιά τήν κατά Χριστόν προκοπή της συνοδείας του. Ο Ηγούμενος είναι ο πνευματικός γιατρός, διδάσκαλος, οδηγό